امروز نازی عظیما از رادیو آزادی تلفن کرد خبری داشت درباره دستور رئیس جمهور مربوط به واگذاری دبیرستان البرز به دانشگاه امیر کبیر. این دو مرکز آموزشی همسایه دیوار به دیوار هم هستند. مصاحبه با نازی عظیما مرا به بازخوانی تاریخ این موسسه آموزشی قدیمی کشاند و سیر و سفری به درون تجربه 5 ساله خود من به عنوان دبیر دبیرستان البرز در سال های 1358 تا 1363.
دبیرستان البرز در سال 1252 شمسی یعنی 1873 میلادی(21 سال پس از افتتاح دارالفنون اولین موسسه آموزشی مدرن ایران)، توسط مبلغین مذهبی آمریکایی در تهران به عنوان یک مدرسه ابتدایی تأسیس شد. مبلغین مسیحی با اجازه محمد شاه قاجار از سال 1834 به ایران وارد شدند و بیشتر در مناطق مسیحی نشین مانند آذربایجان و یا اصفهان فعالیت میکردند. اولین مدرسه مبلغین مسیحی را هم کشیشی بنام پرکینز در این سال بنیاد گذاشت. مدارس مبلغین مسیحی که اولین موسسات آموزشی مدرن به شمار میرفتند با آنکه بیشتر به اقلیت های مذهبی اختصاص داشتند با این همه گاهی بچه های خانواده های مسلمان را هم میپذیرفتند.
فعالیت های آموزشی البرز در سال ۱۸۹۸ شمسی با ورود دکتر ساموئل مارتین جردن به عنوان مدیربه طرزی چشمگیر افزایش یافت و البرز که در آن زمان کالج آمریکایی‌ها نامیده میشد توانست بسرعت در شمار بهترین مدارس ایران قرار گیرد.جردن در دوره مسئولیت 40 ساله خویش اصلاحات اساسی آموزشی و مدیریتی دست زد و از جمله دوره دبیرستانی را به فعالیت های مدرسه افزود. مدیریت کالج امریکایی ها یا البرز از سال 1320 یا 1941 به ایرانی ها سپرده شد و از سال ۱۳۲۴ خورشیدی با انتصاب دکتر محمد علی مجتهدی، استاد دانشکده فنی دانشگاه تهران به سمت مدیر دبیرستان البرز دوره ای تازه از فعالیت ها این موسسه آغاز شد. در مدت ۳۴ سال مدیریت دکتر مجتهدی دبیرستان البرز شاهد درخشان‌ترین دورهٔ حیات خود بود و صدها تن از بهترین شخصیت های فرهنگی و علمی ایران در البرز تربیت شدند. گذشته از این البرز نوعی الگوی آموزشی و مدیریت آموزشی هم بود و تاریخ نظام آموزشی مدرن ایران با فعالیت های این موسسه پیوند خورده است. البرز داری یک بخش شبانه روزی هم بود که در دوره خود تجربه ای منحصر به فرد به شمار میرفت. من بخاطر اقامت یکی از افراد بسیار نزدیک فامیل ما (مهران) در این شبانه روزی من با آن تماس روزمره و دائمی داشتم و با مسائل و فرهنگ خاص بچه های شبانه روزی آشنا شده بودم.
پس از انقلاب به توصیه آقای بهمنیار که معاون دکتر مجتهدی بود به عنوان دبیر در این دبیرستان استخدام شدم و به مدت 5 سال اقتصاد و جامعه شناسی درس دادم. حضور در فضای البرز و ساختمان های قدیمی ان با نوعی حس خاص همراه بود. نوعی زندگی کردن در تاریخ یک تجربه مهم و به یاد ماندنی و لمس فرهنگی که گذشتگان بر جا گذاشته بودند.
با انکه مسئولین آموزشی دوره پس از 1357 تلاش میکردند با آوردن مصنوعی دانش آموزان جنوب شهری از اهمیت مدرسه بکاهند. اما البرز نماد بخشی از تاریخ اموزش ایران باقی ماند.
واگذاری ساختمان این مدرسه به دانشگاه امیر کبیر نوعی پاک کردن بخشی از تاریخ فرهنگی معاصر ایران است. البرز نماد شکل گیری آموزش مدرن و یکی از قدیمی ترین موسسات بجا مانده آموزشی ایران در دوره معاصر به شمار میرود و اگر قرار به تغییر و تبدیلی این محل با روح خاص تاریخیش باشد، ساختمان منحصر به فرد آن بیشتر متناسب است برای موزه شدن تا کلاس هاس درس دانشگاهی که عمر آن از یک سوم البرز هم کمتراست. موزه آموزش مدرن در ایران