http://shaaboo.blogfa.com/ نگاه یک ایرانی از اروپا به کشور خود fa blogfa.com Thu, 05 Nov 2009 08:45:31 GMT http://shaaboo.blogfa.com/post-151.aspx <br /><meta content="text/html; charset=utf-8" http-equiv="Content-Type" /><meta content="Word.Document" name="ProgId" /><meta content="Microsoft Word 11" name="Generator" /><meta content="Microsoft Word 11" name="Originator" /><link href="file:///C:\DOCUME~1\SPAIVA~1\LOCALS~1\Temp\msohtml1\01\clip_filelist.xml" rel="File-List" /><!--[if gte mso 9]><xml> <w:WordDocument> <w:View>Normal</w:View> <w:Zoom>0</w:Zoom> <w:HyphenationZone>21</w:HyphenationZone> <w:PunctuationKerning/> <w:ValidateAgainstSchemas/> <w:SaveIfXMLInvalid>false</w:SaveIfXMLInvalid> <w:IgnoreMixedContent>false</w:IgnoreMixedContent> <w:AlwaysShowPlaceholderText>false</w:AlwaysShowPlaceholderText> <w:Compatibility> <w:BreakWrappedTables/> <w:SnapToGridInCell/> <w:WrapTextWithPunct/> <w:UseAsianBreakRules/> <w:DontGrowAutofit/> <w:UseFELayout/> </w:Compatibility> <w:BrowserLevel>MicrosoftInternetExplorer4</w:BrowserLevel> </w:WordDocument> </xml><![endif]--><!--[if gte mso 9]><xml> <w:LatentStyles DefLockedState="false" LatentStyleCount="156"> </w:LatentStyles> </xml><![endif]--><style>/*<![CDATA[*/ <!-- /* Font Definitions */ @font-face {font-family:"MS Mincho"; panose-1:2 2 6 9 4 2 5 8 3 4; mso-font-alt:"ＭＳ 明朝"; mso-font-charset:128; mso-generic-font-family:modern; mso-font-pitch:fixed; mso-font-signature:-1610612033 1757936891 16 0 131231 0;} @font-face {font-family:"\@MS Mincho"; panose-1:2 2 6 9 4 2 5 8 3 4; mso-font-charset:128; mso-generic-font-family:modern; mso-font-pitch:fixed; mso-font-signature:-1610612033 1757936891 16 0 131231 0;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-parent:""; margin:0cm; margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-language:FR;} @page Section1 {size:612.0pt 792.0pt; margin:70.85pt 70.85pt 70.85pt 70.85pt; mso-header-margin:36.0pt; mso-footer-margin:36.0pt; mso-paper-source:0;} div.Section1 {page:Section1;} --> /*]]>*/</style><!--[if gte mso 10]> <style> /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Tableau Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-ansi-language:#0400; mso-fareast-language:#0400; mso-bidi-language:#0400;} </style> <![endif]--> <p style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed;" dir="rtl"><span lang="AR-SA">علوم انسانی دانشگاه ها این روزها بار دیگر موضوع انتقاد بسیاری از مسئولین سیاسی و دست اندرکاران دولتی است. منتقدین برآنند که علوم انسانی در دانشگاه های ایران از منابع، مفاهیم، نظریه ها و روش شناسی غربی تغذیه می</span><span lang="AR-SA" style="font-family: "MS Mincho";"> </span><span lang="AR-SA">شود. حسن رحیم‌پور ازغدی که مدافع اسلامی و "بومی"<span>  </span>شدن علوم انسانی است<span>  </span>ضمن اشاره به آنچه که "<em>عصر ترجمه و تقلید</em>" می</span><span lang="AR-SA" style="font-family: "MS Mincho";"> </span><span lang="AR-SA">نامد</span><span lang="FA"> خرده می</span><span lang="FA" style="font-family: "MS Mincho";"> </span><span lang="FA">گیرد که</span><span lang="AR-SA"> "<em>تألیفات‌ جامعه‌شناسان، متألهان، متكلمان‌ و حقوقدانان‌ و فیلسوفان‌ سیاسی‌ غرب، در این‌جا بدل‌ به‌ متون‌ مقدس‌ شده‌اند. بسیاری‌ از رجال‌ ما و محافل‌ آكادمیك‌ شرق، فكركردن‌ را كنار گذارده‌اند</em>" (سایت فردا، 29 مهر ماه 1388). همزمان رشته های علوم انسانی به خاطر عدم رجوع به منابع "اسلامی" مورد انتقاد قرار می</span><span lang="AR-SA" style="font-family: "MS Mincho";"> </span><span lang="AR-SA">گیرند. آیت الله خامنه ای که در سه ماه اخیر چند بار با نگاهی منفی به علوم انسانی در دانشگاه ها پرداخته هر دو جنبه مورد نظر را یکجا طرح می</span><span lang="AR-SA" style="font-family: "MS Mincho";"> </span><span lang="AR-SA">کند: "<em>علوم انسانى را ما به صورت ترجمه‌اى، بدون اينكه هيچگونه فكر تحقيقىِ اسلامى را اجازه بدهيم درآن راه پيدا كند، مياوريم تو دانشگاه‌هاى خودمان و در بخشهاى مختلف اينها را تعليم ميدهيم؛ در حالى كه ريشه و پايه و اساس علوم انسانى را در قرآن بايد پيدا كرد. يكى از بخشهاى مهم پژوهش قرآنى اين است. بايد در زمينه‌هاى گوناگون به نكات و دقائق قرآن توجه كرد و مبانى علوم انسانى را در قرآن كريم جستجو كرد</em>" (دیدار با بانوان قرآن پژوه، سایت الف، 28 مهر ماه 1388). </span></p> <p style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed;" dir="rtl"><span lang="AR-SA"><span> </span>انتقاد از علوم انسانی البته موضوع تازه ای نیست. سال هاست که نظریه پردازان و طیف های گوناگون وابسته به جناح موسوم به "اصول گرا" بویژه مصباح یزدی و پیروانش دانشگاه و بویژه رشته های علوم انسانی را به باد انتقاد می</span><span lang="AR-SA" style="font-family: "MS Mincho";"> </span><span lang="AR-SA">گیرند و آن را بخاطر "وابستگی" به غرب نکوهش می</span><span lang="AR-SA" style="font-family: "MS Mincho";"> </span><span lang="AR-SA">کنند. اما این بار به نظر میرسد عزم جدی تری برای برخورد با علوم انسانی وجود دارد. امام جمعه موقت تهران در نماز جمعه اول آبان 1388 سخن از "<em>انقلاب دیگری در دانشگاه ها مانند انقلاب اول</em>" به میان آورده چرا که از نظر وی "<em>منابع رشته‌هايي چون حقوق، روانشناسي و جامعه‌شناسي همه از غرب به ما رسيده است/انسان همانطور كه از برخي اتفاقات و يا اشرارنگراني دارد از برخي كرسي‌ها در دانشگاه‌ها هم نگراني دارد</em>". حملات جدید به علوم انسانی از زمان بالا گرفتن بحران سیاسی در پی انتخابات خرداد و نیز برخی "اعترافات" که نوک تیز حمله خود را متوجه "علوم انسانی غربی" کردند دامنه وسیعی یافته است و اینگونه میتوان برداشت کرد که گویا انچه که در جامعه ایران امروز میگذرد از جمله نتیجه طرح نظریه های غربی در دانشگاه ها و محافل روشنفکری است. </span></p> <p style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed;" dir="rtl"><span lang="AR-SA">قریب 30 سال پیش دانشگاه های ایران به جرم همین "وابستگی به غرب" با سر و صدای فراوان تعطیل شدند، بیش از 6 هزار استاد که 40 درصد کادر آموزشی دانشگاه آن زمان را تشکیل میدادند به همراه حدود 30 هزار دانشجو از دانشگاه رفتند و یا کنار گذاشته شدند. در رشته های مانند جامعه شناسی، حقوق، علوم سیاسی بخش مهمی از استادان با سابقه و پژوهشگران صاحب نام یا کار خود را از دست دادند و یا بار سفر به دانشگاه های خارجی را بستند. ستاد انقلاب فرهنگی آن زمان هم گروه های کاری گوناگونی را برای آنچه که خود "اسلامی" کردن علوم انسانی مینامید تشکیل داد و دو سالی طول کشید تا رشته های علوم انسانی "اسلامی شده" بتدریج باز گشایی شود. حال تکرار همین حرف ها 30 سال بعد چه معنایی دارد؟ چگونه است که دانشگاه یکبار اسلامی شده باز هم بخاطر غربی بودن بر صندلی اتهام نشانده میشود؟<span>  </span>آیا آقایان در "اسلامی" کردن دانشگاه ناموفق بوده اند که دوباره قصد انقلاب دیگری دارند؟ آیا 30 سال تجربه برای نظام آموزشی ایران و دانشگاه ها زمان کوتاهی بوده است؟ آیا عوامل دیگر فکری، نظری، روش شناسانه، عملی سبب شکست برنامه های اسلامی کردن دانشگاه ها و علوم انسانی شده اند؟</span></p> <p style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed;" dir="rtl"><span lang="AR-SA">بازخوانی مجموعه برخوردهای اخیر با علوم انسانی دانشگاهی نشان می</span><span lang="AR-SA" style="font-family: "MS Mincho";"> </span><span lang="AR-SA">دهد که انتقادات طرح شده بیشتر ناشی از دو درک نادرست و یک توهم تاریخی است. </span></p> <p style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed;" dir="rtl"><span lang="FA">درک نادرست نخست به چند و چونی گسترش علوم انسانی در غرب و شرایط تاریخی دانشگاه های غربی باز می</span><span lang="FA" style="font-family: "MS Mincho";"> </span><span lang="FA">گردد. دانشگاه مدرن بر پایه تلفیق پژوهش و آموزش، آزادی کامل آکادمیک و نیز اصل عدم کمال و کمال ناپذیر بودن علوم شکل گرفت. دانشگاه مدرن نوعی گسست قطعی با دانشگاهی به شمار میرفت که سراسر قرون وسطی بر محور "حقیقت مطلق و یگانه" فعالیت کرده بود. این دانشگاه که درشروع قرن نوزدهم ابتدا در آلمان بر تکیه بر پروژه ایده آلیسم فلسفی این کشور پی ریخته شد به سرعت به الگوی اصلی آموزش عالی در سایر نقاط جهان تبدیل گردید، دانشگاهی کثرت گرا و باز بروی دنیا بود. علوم انسانی در چنین دانشگاهی که در آن هیچ تابو، مرز و خطوط قرمزی برای پژوهش وجود نداشت و نقد و توسعه مرزهای دانش مهم ترین هدف آن به شمار می</span><span lang="FA" style="font-family: "MS Mincho";"> </span><span lang="FA">رفت به جایگاه امروزی اش رسید. مشروعیت این علوم همزمان به مشارکت آن در متحول کردن جامعه انسانی مربوط می</span><span lang="FA" style="font-family: "MS Mincho";"> </span><span lang="FA">شود. در ایران ما هیچگاه دانشگاه به معنای مدرن آنرا در حوزه علوم انسانی را تجربه نکرده ایم. آنچه که داشتیم و داریم شبه دانشگاه مدرن بوده است. شرط وجود دانشگاه کامل وجود آزادی های آکادمیک برای استادان و دانشجویان برای نقد، نوشتن، گفتن، پژوهیدن و اندیشدن است. جوهر دانشگاه مدرن اندیشیدن، نقد و برخورد نظری بدون هراس از دخالت مراکز و نهادهای قدرت است. علوم انسانی در چنین دانشگاهی می</span><span lang="FA" style="font-family: "MS Mincho";"> </span><span lang="FA">تواند رشد کند و درباره جامعه و انسان بیاندیشد و آنها را نقد کند. هیچ اندیشمند، تئوری و متنی در علوم انسانی "مقدس" و مصون از نقد نیست. استاد که جای خود دارد حتی یک دانشجوی مبتدی هم حق دارد متون کلاسیک و نظریه های "جا افتاده" را آزادانه به نقد کشد.</span></p> <p style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed;" dir="rtl"><span lang="FA"><span> </span>علوم انسانی بدون آزادی اندیشه و نقد علومی سترون، تقلیدی و تهیدست خواهد بود. اگر در ایران کسی دنبال دلایل عقب ماندگی علوم انسانی است باید به این واقعیت مهم تاریحی بر بستر جامعه ایران و شرایط آن توجه کند. زوال مدارس قدیمی ایران در دوران پس از اسلام از زمانی شکل گرفت که آزادی های اولیه از آن رخت بر بست و متون درسی اجباری به همگان تحمیل شد. تعطیلی اندیشه و اندیشیدن در کشور ما متاسفانه تاریخی بسیار طولانی تر از عمر دانشگاه دارد. کسانی که از تقلیدی بودن علوم انسانی در ایران حرف میزنند آیا تحمل چنین علوم انسانی آزاد و رها از فضای امنیتی و خطوط قرمز ایدئولوژیک و دینی و سیاسی را دارند؟ تا کنون چند اندیشمند دینی با چماق تکفیر از دانشگاه رانده شده اند و حتی جان آنها مورد تهدید قرار گرفته است؟ آیا گاه برای بسیاری از پژوهشگران راهی هم جز ترجمه باقی میماند؟ چرا هر سال دهها پژوهشگر علوم انسانی بار سفر میبندد و راهی دانشگاه های غربی میشوند تا بتوانند کار علمی خود را فارغ از فشارهای سیاسی و ایدئولوژیک دنبال کنند؟ چرا اندیشمدانی مانند سروش، مجتهد شبستری، کدیور که دست بر قضا پلی میان علوم دینی و علوم انسانی جدید هستند از دانشگاه های ایران رانده شده اند؟</span></p> <p style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed;" dir="rtl"><span lang="FA"><span> </span>برای درک عقب ماندگی علوم انسانی در ایران پیش از هر چیز باید به سراغ شرایط تاریخی و شرایط زیستی آن رفت. علوم انسانی در دانشگاه ها را فقط نمیتوان به حد تقلید از منابع غربی تقلیل داد. در بسیاری از حوزه ها پژوهشگران ما دارای دستاوردهای ارزنده ای هستند و حرف های زیادی برای زدن در ایران و در جهان دارند. اما همزمان وجود فرهنگ ترجمه و "وابستگی" به تئوری های غربی و عادت به تکیه دایمی به متون دیگران برای اعتبار بخشیدن به گفتمان خویش واقعیت دارد و بخشی از ضعف تاریخی جامعه ما در زمینه اندیشه، علم و نقد است. به دلایل فرهنگی جامعه ما نیز گاه اندیشه غربی را مانند کالای غربی بیشتر می</span><span lang="FA" style="font-family: "MS Mincho";"> </span><span lang="FA">پسندد و به آن اعتماد می</span><span lang="FA" style="font-family: "MS Mincho";"> </span><span lang="FA">کند. طنز تلخ اما در این آشفته بازار این است که کسانی که امروز با چوب این انتقاد بر سر علوم انسانی می</span><span lang="FA" style="font-family: "MS Mincho";"> </span><span lang="FA">کوبند در سی سال گذشته در جهت تشدید این عقب ماندگی گام برداشته اند و راه حلی که پیشنهاد می</span><span lang="FA" style="font-family: "MS Mincho";"> </span><span lang="FA">کنند هم چیز نیست جز گذار به نوعی دیگر تقلید از نوع سنتی و بومی. علوم انسانی پویا، خلاق و نوآور در دانشگاه فارغ از قید و بندهای ایدئولوژیک، سیاسی و خطوط قرمز بوجود میاید. </span></p> <p style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed;" dir="rtl"><span lang="FA">درک نادرست دیگر به شناخت دقیق از علوم انسانی مربوط است. از مجموعه انتقادات می</span><span lang="FA" style="font-family: "MS Mincho";"> </span><span lang="FA">توان برداشت کرد که شاکیان از علوم انسانی شاید خبر از حوزهای بسیار گسترده آن ندارند و بیشتر نگاهشان معطوف به چند زمینه سنتی و محدود مانند فلسفه، علوم سیاسی و یا جامعه شناسی نظری و انهم در برخی موضوعات "حساس" است. شاخه های بسیار وسیع علوم انسانی در دانشگاه ها پنج قاره از مجموعه دانشی تغذیه می</span><span lang="FA" style="font-family: "MS Mincho";"> </span><span lang="FA">کند که از کار فکری و میدانی صدها هزار پژوهش گر و اندیشمند سراسر جهان بوجود آمده است. همین عدم شناخت کافی شاید درباره معرفت شناسی، نظریه ها، مفاهیم و روش شناسی علوم انسانی هم وجود داشته باشد. کوله بار معرفتی علوم انسانی که نتیجه میلیونها کار پژوهشی از آکادمی آتن در زمان افلاطون تا دانشگاه های امروزی است، میراث مشترک فرهنگی و علمی همه جامعه انسانی را تشکیل میدهد. علوم انسانی در شاخه های مختلف خود گرایش های بسیار متنوع و گونه گونی را نمایندگی می</span><span lang="FA" style="font-family: "MS Mincho";"> </span><span lang="FA">کند و دانشگاه ها محل برخورد آرا و نظریات بسیار متفاوت و گاه حتی متضاد در یک موضوع واحد است. امروز حتی سخن از علوم انسانی غربی بعنوان واقعیتی یکدست و همگون بیشتر ناشی از عدم شناخت این رشته هاست. </span></p> <p style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed;" dir="rtl"><span lang="FA">توهم تاریخی اما بازمی</span><span lang="FA" style="font-family: "MS Mincho";"> </span><span lang="FA">گردد به جایگاه علوم دینی و متون مقدس و رابطه آن با علوم انسانی امروزی. این سخن بارها در زمان انقلاب فرهنگی اول نیز به میان آمد که گویی میتوان بجای نظریه ها و شناختی که در دانشگاه های غربی بوجود آمده از منابع و متون اسلامی بهره گرفت و نوعی علوم انسانی "بومی" بوجود آورد. 30 سال از این ادعا می</span><span lang="FA" style="font-family: "MS Mincho";"> </span><span lang="FA">گذرد، دانشگاه ها "اسلامی" شده اند، دروس "اسلامی" در برنامه های گنجانده شده اند، بسیاری معممین از حوزه به دانشگاه آمده اند و شماری از دست اندرکاران دستگاه های حکومتی هم به عنوان استاد در این دانشگاه ها به کار مشغولند. کارنامه این تجربه چیست؟ چه پژوهش هایی با چنین درکی انجام شده اند و نتایج آنها کجاست؟ اگر چنین پژوهش ها و تولیدات فکری و نظری توانسته اند جایی برای خود در دانشگاه باز کنند چرا امروز باز اینگونه زبان به انتقاد از علوم انسانی گشوده می</span><span lang="FA" style="font-family: "MS Mincho";"> </span><span lang="FA">شود و سخن از انقلاب فرهنگی دوم به میان می</span><span lang="FA" style="font-family: "MS Mincho";"> </span><span lang="FA">آید؟ آیا تا کنون ارزیابی عینی از نتایج انقلاب اول فرهنگی و یا "اسلامی" کردن نظام آموزشی صورت گرفته است؟ </span></p> <p style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed;" dir="rtl"><span lang="FA">دانشگاه در کشور ما در حوزه علوم انسانی سابقه ای کمتر از 100 سال دارد در حالیکه مدارس عالی دینی دست کم 1200 سال است در حوزه تمدنی ایران به وجود آمده اند. دستاوردهای این مدارس سنتی در زمینه علوم انسانی کجایند؟ مگر نه اینکه بخش بزرگی از علوم انسانی در دنیا در 150 سال اخیر توسعه یافته است، چرا مدارس دینی نتوانستند نه پیش از شکل گیری دانشگاه مدرن و نه پس از آن دستاورد چندانی برای علوم انسانی جدید داشته باشند؟ چگونه می</span><span lang="FA" style="font-family: "MS Mincho";"> </span><span lang="FA">توان حوزه های های گوناگون علوم انسانی از ده ها شاخه جدید روانشناسی تا انتروپولوژی و جامعه شناسی، علوم سیاسی، فلسفه و تاریخ و حقوق را از دل متون 13 قرن پیش در آورد. در یک صد سال گذشته بیش از آنکه مدارس دینی از نظر فکری به دانشگاه ها کمک کنند این دانشگاه ها هستند که در حال دگرگون کردن حوزه ها هستند. حتی در 30 سال گذشته تاثیر دانشگاه ها در بعد معرفتی، آموزشی و روش شناسانه بروی حوزه های علمیه بیشتر بوده است تا عکس آن. ما شاهد نفوذ افزون ترمینولوژی و روش شناسی علوم انسانی در گفتمان دینی ایران هستیم. </span></p> <p style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed;" dir="rtl"><span lang="FA">این سخن البته به معنای بی توجهی به امر دین در دانشگاه نیست. در بسیاری از دانشگاه های غربی بخش تئولوژی وجود دارد و شمار محدودی از دانشگاه ها هم با گرایش دینی فعالیت دارند. دانشگاه شناخت دین و دین پژوهی را به مثابه یک شاخه مستقل علوم انسانی برسمیت شناخته است و کارکرد اجتماعی و فرهنگی دین جایگاه مهمی در رشته هایی مانند جامعه شناسی و یا انسانشناسی دارد. اما اینکه متون مقدس پایه کار دانشگاهی قرار بگیرد در حقیقت نفی دانشگاه به مفهوم مدرن آن و نیز به بن بست کشاندن علوم انسانی است. حکومت دینی و نهادهای رسمی مذهبی نه در ایران و نه در سایر کشورها به علوم انسانی اجازه نخواهند داد با آزادی به سراغ متون مقدس برود، آنرا در پرتو دستاوردهای اندیشه بشری بدون مصلحت نقد کند و یا ضعف ها و تناقضات احتمالی آنرا بر ملا سازد. گرایش مسلط در نگاه حکومت دینی و یا نهاد دین، همانگونه که در تجربه ایران و سایر کشورها مشاهده شده، بازگشت به همان اصل دانشگاه قرون وسطایی متکی بر "حقیقت مطلق و یگانه" است. درست بخاطر همین دشواری و حساسیت است کار دانشگاه ها با مدارس دینی یک کاسه نمیشود، متون مقدس در همان مدارس مذهبی باقی می</span><span lang="FA" style="font-family: "MS Mincho";"> </span><span lang="FA">مانند تا جایگاه و کارکرد همیشگی خود را حفظ کنند. تحمیل متون مقدس به علوم انسانی در چهارچوب یک حکومت دینی معنایی جز تعطیل کردن همین اندازه امروزی پژوهش و اندیشه را ندارد. در چنین شرایطی استادان و دانشجویان یا باید برای ماندن با دورویی و فریبکاری راه هایی برای تنفس فکری بیابند و یا باید عطای پژوهش دانشگاهی را به لقایش ببخشند به تکرار دیگران بسنده کنند. این در حالی است که جامعه بشری و آموزش تجربه جهانی شدن و فن آوری ارتباطات را زندگی میکند و مرزهای سنتی گذشته و محدودیت ها هر روز بیش از گذشته کارایی و معنای خود را از دست می</span><span lang="FA" style="font-family: "MS Mincho";"> </span><span lang="FA">دهند.</span></p> <p style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed;" dir="rtl"><span lang="FA">و سخن پایانی درباره فرضیه بومی کردن علوم انسانی است. علوم انسانی با علوم دقیق و کاربردی متفاوتند اما به لحاظ موضوعی، شناخت شناسی و نیز روش شناسی دارای خصلت عام هستند. این به معنای درک و کاربرد تئوری های علوم انسانی بدون توجه به زمان و مکان نیست. علوم انسانی جدید با آنکه ابتدا بطور عمده در دانشگاه های غربی رشد کرد در چند دهه اخیر بعد جهانی بخود گرفته و کشورهای نوظهور و از جمله پژوهشگران ایرانی داخل و خارج کشور فعالانه در نقد و گسترش آن مشارکت می</span><span lang="FA" style="font-family: "MS Mincho";"> </span><span lang="FA">کنند. هیچ پژوهشگر جدی در دنیا تئوری ها علوم انسانی را بدون قرائت انتقادی و بدون در نظر گرفتن شرایط بومی به کار نمی</span><span lang="FA" style="font-family: "MS Mincho";"> </span><span lang="FA">گیرد. سازمان جامعه جدید ایران و نهادهای اصلی آن از جمله بر پایه نظریه های علوم انسانی شکل گرفته اند و کارکرد بسیاری از آنها پس از سال 1357 هم ادامه یافته است. همزمان کارنامه و سرنوشت بخش هایی مانند بانکداری و یا دستگاه قضایی که در آن علوم از 1357 به این سو "اسلامی" شده اند برای داوری در برابر چشمان همگان قرار دارد. </span></p> <span lang="FA" style="font-size: 12pt; font-family: "Times New Roman";" dir="rtl">نشانه های بسیاری از این حکایت می</span><span lang="FA" style="font-size: 12pt; font-family: "MS Mincho";" dir="rtl"> </span><span lang="FA" style="font-size: 12pt; font-family: "Times New Roman";" dir="rtl">کند که دست اندرکاران امور برای برون رفت از بحران اجتماعی مشروعیت بار دیگر به سراغ نظام آموزشی و دانشگاه ها آمده اند تا به خیال خود سرچشمه "انحراف" را خشک کنند. انقلاب فرهنگی جدید گویا قرار است همچون سایر جراحی ها و رویدادهای بزرگ سال های اخیر با "چراغ های خاموش" انجام شود. برای دانشگاه داستان غم انگیز دخالت های نهادهای قدرت چون گذشته ادامه دارد. باید دید اینبار چه خوابی برای آن دیده اند.</span><br /><p></p> Thu, 05 Nov 2009 08:45:31 GMT http://commenting.blogfa.com/?blogid=shaaboo&postid=151 shaaboo http://shaaboo.blogfa.com/post-151.aspx http://shaaboo.blogfa.com/post-150.aspx   <P></P> <P dir=rtl><B>روزهای پایانی سفر 4 ماهه به ژاپن با شتاب میگذرند. یادداشت های این سفر را نتوانستم در وب لاگ بگذارم. حوادث و خبرها تا آن اندازه غمگین و نگران کننده اند که جایی برای حرف های سفر باقی نمیگذارند. راستش هر باری که در برابر کامپیوتر خواستم درباره تجربه ها، بازدیدها، معابد زیبا بنویسم نیروی بازدارنده ای جلوی نوشتنم را گرفت. </B></P> <P dir=rtl><B>خبرها همه نگران کننده اند و ما به کشوری تعلق داریم که تاریخش به ما میاموزد  بدبین باشیم و نشانه های بد را تصادفی ندانیم. روزهایی که مسئول کمیسیون "حقوق بشر اسلامی" همان چیزهایی را میگوید و با همان لحنی حرف میزند که فرماندهان نظامی که این روزها بی مهابا در میدان سیاست تاخت و تاز میکنند. روزهایی که رئیس جمهورش بی دغدغه و عذاب وجدان ایران را "آزاد ترین کشور دنیا" نام میدهد در حالیکه حتی روزنامه های ورزشی هم از توقیف . تعرض در امان نیستند و همه چیز رنگ و بوی امنیتی به خودش گرفته است.</B></P> <P dir=rtl><B>آغاز سال تحصیلی همزمان شده است با حمله به علوم انسانی بحث انقلاب فرهنگی جدید و برخورد با علوم انسانی البته تازه نیست و چند سالی است ایدئولوگ های معمم و مکلای این گرایش درباره ضرورت آن سخن گفته اند. اما این بار گویا بهانه سیاسی خوبی هم پیدا شده و بعد از آدم های زنده و ناراضیان جامعه رفته اند سراغ اشباح و کتاب ها و نوشته ها و تئوری های علوم انسانی.</B></P> <P dir=rtl><B>در خبرها آمده بود که نشریات علمی بین المللی از چاپ مقالات کپی شده دو وزیر ایرانی خبر داده اند که یکی از انها وزیر علوم است. این تقلب ها شاید نماینده نوعی فرهنگ جدیدی هم باشد که در حال جا افتادن است. یعنی آنقدر زشتی دروغ و تقلب تا ان اندازه کم رنگ شده که دیگر حتی تعجبی هم بر نمی انگیزد. وزیر سابق علوم خود را نابغه ریاضی نام داده بود و از درج نام خود در کتاب های معتبر خبر داده بود که پس از سر و صدای فراوان  کاشف به عمل آمده بود که هر کسی میتواند با اندکی پول نامش را در آن کتاب کذایی درج کند. ما در ایران امروز با پدیده ای روبرو هستیم که شاید تاریخ ایران هیچگاه آنرا تجربه نکرده بود. نام این همه دروغ را چه میتوان گذاشت؟ آیا امپراطوری دروغ نام شایسته ای است یا برای نشان دادن اهمیت و دامنه این پدیده است و یا باید در پی کلمات دیگری بود. </B></P> <P dir=rtl><B>این هم آواز قاصدک با صدای شجریان به یاد مشکاتیان</B></P> <P dir=rtl><B>http://www.youtube.com/watch?v=rOymCpkdPv8</B><B></B></P> <P> <P> </P> Tue, 29 Sep 2009 13:11:31 GMT http://commenting.blogfa.com/?blogid=shaaboo&postid=150 shaaboo http://shaaboo.blogfa.com/post-150.aspx http://shaaboo.blogfa.com/post-149.aspx <P dir=rtl><STRONG>این هم آهنگ زیبای جدید شجریان با شعر فریدون مشیری</STRONG></P> <P dir=rtl><STRONG> </STRONG><STRONG> </STRONG><A href="http://soundcloud.com/milonga/-505" target=_blank>http://soundcloud.com/milonga/-505</A></P> <P dir=rtl><STRONG> </STRONG>تفنگت را زمین بگذار</P> <P>که من بیزارم از دیدار این خونبارِ ناهنجار</P> <P>تفنگِ دست تو یعنی زبان آتش و آهن</P> <P>من اما پیش این اهریمنی ابزار بنیان کن</P> <P>ندارم جز زبانِ دل -دلی لبریزِ مهر تو-</P> <P>تو ای با دوستی دشمن.</P> <P>زبان آتش و آهن</P> <P>زبان خشم و خونریزی ست</P> <P>زبان قهر چنگیزی ست</P> <P>بیا، بنشین، بگو، بشنو سخن، شاید</P> <P>فروغ آدمیت راه در قلب تو بگشاید.</P> <P>برادر! گر که می خوانی مرا، بنشین برادروار</P> <P>تفنگت را زمین بگذار</P> <P>تفنگت را زمین بگذار تا از جسم تو</P> <P>این دیو انسان کش برون آید.</P> <P>تو از آیین انسانی چه می دانی؟</P> <P>اگر جان را خدا داده ست</P> <P>چرا باید تو بستانی؟</P> <P>چرا باید که با یک لحظه غفلت، این برادر را</P> <P>به خاک و خون بغلطانی؟</P> <P>گرفتم در همه احوال حق گویی و حق جویی</P> <P>و حق با توست</P> <P>ولی حق را -برادر جان-</P> <P>به زور این زبان نافهم آتشبار</P> <P>نباید جست...</P> <P>اگر این بار شد وجدان خواب آلوده ات بیدار</P> <P dir=rtl>تفنگت را زمین بگذار</P> <P dir=rtl><B></B> </P> Fri, 04 Sep 2009 11:03:40 GMT http://commenting.blogfa.com/?blogid=shaaboo&postid=149 shaaboo http://shaaboo.blogfa.com/post-149.aspx http://shaaboo.blogfa.com/post-148.aspx  <B>بنا به قرار قبلی به دیدار همکار ایرانشناسی رفتم در دانشگاه "دوشیشا" در کیوتو. این دانشگاه خصوصی است و در دپارتمان تئولوژی بخش مطالعات ایران هم وجود دارد.  کتابخانه این بخش پر است از کتاب هایی به زبان فارسی بیشتر درباره مسائل تاریخی و مذهبی و کمی هم ادبیات. اینرا با نگاه سرسری به کتاب ها و اسناد موجود گفتم. همکار ژاپنی درست همان زمانی در تهران دانشجو بوده که من هم دانشجوی جامعه شناسی دانشگاه تهران بودم. ابتدا کمی درباره این گذشته "مشترک" صحبت کردیم و آدم هایی که میشناخت. بعد هم درباره کارهای پژوهشی درباره ایران. آنگونه که میگوید چند سالی است درباره کتاب های درسی ایران بویژه کتاب های دینی دوره نظری کار میکند و خلاصه ای را هم بصورت کتابی به زبان ژاپنی چاپ کرده است. </B></P> <P dir=rtl><B>صحبت ما به برداشت درباره کتاب های درسی میکشد. حس میکنم حسابی شیفته کتاب های دینی است. با نگاه بسیار انتقادی من به کتاب های درسی بسیار متفاوت است. با کنجکاوی سعی میکنم بیشتر نظراتش را بفهمم. برایم میگوید که جامعه ژاپن در سال های پس از جنگ دوم جهانی بیشتر تحت تاثیر فرهنگ و سیاست امریکا بوده است و هویتش را در این رهگذر از دست داده است و سنت هایش به شدت سست شده اند. او پلی میزند میان "معنویت" موجود در کتاب های درسی ایران و تلاش های بخشی از روشنفکران ژاپنی برای بازگشت به هویت ژاپنی و نیز سد کردن نفوذ امریکایی ها. </B></P> <P dir=rtl><B>ابتدا از حرف هایش کمی تعجب کردم. به او گفتم خاستگاه این دو گرایش ضد امریکایی بسیار متفاوت است. من تلخی لحن روشنفکر ژاپنی و دغدغه حفظ سنت ها و یا نگرانی از نفوذ فرهنگ امریکایی را میفهمم. در روایت ایرانی گفتمان ضد امریکایی کتاب های درسی بیش از انکه دغدغه معنویت به مفهوم باز کلمه داشته باشد  به ستیز تمدن ها باور دارد. ضمن این که زمانی که گفتمان معنویت "دولتی" است میباید به مصداق های عملی آنهم نگاه کرد و نیز نوع آزادی که با این معنویت دولتی وجود دارد. آیا دامن حکومت ایران با ماهیت دینی بیش از حکومت های دیگر از فساد، دروغ، تقلب و یا منافع بی واسطه مادی مبراست ؟ آیا از رتبه ایران و ژاپن در جهان در میزان فساد اقتصادی خبر دارد. آیا اصولا معنویت میتواند با قدرت سیاسی بدست آید و یا گسترش یابد. در ایران تا بخواهید شکل مناسکی معنویت همه جا به چشم میخورد آنچه نیست معنویت انسانی بر پایه انتخاب فردی است. </B></P> <P dir=rtl><B>کمی سکوت میکند و میگوید که این ها همه مسائل پیچیده ای هستند.</B></P> <P dir=rtl><B>روز پیش از سفر به کیوتو اخبار مربوط به تجاوزها در زندانها و ترانه موسوی بطور وسیع در رسانه های دنیا منتشر شده بود. از او پرسیدم  آیا این خبرها را میداند. پس از سکوت کوتاهی میگوید که در ژاپن اخبار کشورهایی مانند ایران بسیار کم منعکس میشود. </B></P> <P dir=rtl><B>بحث ما به رابطه آزادی با معنویت کشیده میشود. برایم کتابی میاورد به زبان ژاپنی درباره انتقاد به نظم جهانی که در آن به نظرات آقای خمینی و دکتر شریعتی هم اشاره شده است. میگویم من در ضد امریکایی بودن نظریات رهبران ایران شکی ندارم، همان گونه که به مستقل بودن آنها از مراکز قدرت جهانی باور دارم. اما مشکل من با معنایی است که به این ضد نظم جهانی بودن داده میشود. برای ما نباید فقط این گرایش ضد نظم جهانی مهم یاشد. ما باید همزمان این پرسش را مطرح کنیم که محتوا و دلیل این مخالفت چیست. اگر نظم مورد نظر آقایان بدتر از نظم موجود است دیگر همسویی با آنها معنا ندارد. ما در ایران دست کم این تجربه را زندگی کردیم. من هم زمانی که انقلابی بودم به مقابل سفارت امریکا در تهران میرفتم با دانشجویان مسلمان و شعار ضد امریکایی میدادم اما به محض اینکه "تکلیف" امریکا روشن شد آمدند سراغ روشنفکران ...</B></P> <P dir=rtl><B>همکارم حرفم را برید و گفت یعنی دیگر انقلابی نیستی؟</B></P> <P dir=rtl><B>خیر، من با تجربه ایران و آن بهای سنگین رفرم و تغییرات تدریجی را ترجیح میدهم. </B></P> <P dir=rtl><B>با این پرسش او حدس میزنم چرا زمانی که از سروش یا مجتهد شبستری حرف زدم زیاد پی نگرفت در عوض حسابی درباره شریعتی با من حرف زد.</B></P> <P dir=rtl><B>وقتی از دانشگاه بیرون آمدم حسابی غمگین بودم. شاید هم بخاطر این ایام و خبرهای وحشتناک تجاوز، کشتن، اعتراف گیری، شکنجه، توهین و از همه مهم تر این همه دروغ و ریا. قرار بعدی من با روانکاو ژاپنی و دانشگاهی که مدتی در پاریس بوده است. از کوچه پس کوچه های تنگ قدیمی کیوتو به طرف قرارم میروم ولی از خیابانی میگذرم که با نهر قدیمی و درختان بید به زیباترین خیابان آسیای شرقی معروف است. ولی همه حواسم به حرف های این دیدار است... </B></P> <P dir=rtl><B> </B></P> <P dir=rtl><B>دوستان زیادی از من درباره تحصیلات در فرانسه میپرسند. </B></P> <P dir=rtl><B>دادن همه اطلاعات و پاسخ دادن به پرسش های متعدد کار بسیار وقت گیری است. من میتوانم فقط به چند نکته کلی اشاره کنم :</B></P> <P dir=rtl><B>بطور کلی آغاز تحصیلات عالی در فرانسه بسیار دشوار . پر درد سر است و آشنا بودن با زبان فرانسه بسیار مهم است و باید از سد امتحان ورودی زبان عبور کرد</B></P> <P dir=rtl><B>ولی تحصیل در دوره فوق لیسانس (مستر) آسان تر است چه از نظر پذیرش چه از نظر درس ها</B></P> <P dir=rtl><B>دانستن زبان فرانسه در حد خوب بسیار مهم است در رشته های علوم انسانی و اجتماعی بدون زبان خیلی خوب در عمل هیچ پیشرفت واقعی وجود نخواهد داشت. </B></P> <P dir=rtl><B>در این رشته های در دوره فوق لیسانس و یا دکترا بیش از آنکه به دانشگاه اهمیت دهید باید به استاد راهنما و تخصص گروه پژوهشی توجه کرد. چه بسا دانشگاهی در شهر متوسط با شهرت کمتر به موضوع کار شما نزدیکتر باشد.</B></P> <P dir=rtl><B>به نظر من رفتن به شهرهای متوسط مانند نانت، رن، استراسبورگ و یا پواتیه برای شروع بسیار متناسب تر هستند. این هم برای یادگیری زبان صدق میکند، هم برای هزینه مالی و هم برای بهتر درس خواندن. </B></P> <P dir=rtl><B>اطلاعات وسیعتر درباره تحصیل در فرانسه (پذیرش، بورس، هزینه) را میتوانید بروی این سایت پیدا کنید که روایت انگلیسی آنهم موجود است.</B></P> <P dir=rtl><B><A href="http://www.campusfrance.org/">http://www.campusfrance.org</B><B>/</A></B></P> Thu, 03 Sep 2009 13:26:38 GMT http://commenting.blogfa.com/?blogid=shaaboo&postid=148 shaaboo http://shaaboo.blogfa.com/post-148.aspx http://shaaboo.blogfa.com/post-147.aspx  </P> <P dir=rtl align=justify><B>اواخر ژانویه 2008 کلوتیلد ریس ایمیلی برایم فرستاد همراه با پروژه پژوهشی درباره کتاب های درسی ایران و نیز تقاضای قرار دیداری برای گفتکو. در آن زمان کلوتیلد دانشجوی سال آخر انستیتوی مطالعات سیاسی شهر لیل بود. هنگام نخستین دیدار با او پرسشی را مطرح کردم که هر دانشگاهی کنجکاوی مایل است درباره دانشجویش بداند : "دلیل انتخاب این موضوع پژوهشی چیست؟". گویی منتظر چنین پرسشی بود. برایم کمی از رابطه اش با ایران گفت که به دوران کودکی اش باز میگشت و نوعی کنجکاوی درونی و شیفتگی درباره این کشور، مردم و فرهنگش. وقتی برایش از دشواری های پژوهش درباره کشوری که از ان جز تصاویر عاطفی و چیزهای کلی شناختی ندارد گفتم پاسخ داد که پژوهش درباره ایران برایش مهم است و او همه تلاش لازم را برای یادگیری و مطالعه انجام خواهد داد. </B></P> <P dir=rtl align=justify><B>کلوتیلد از ان پس دانشجوی منظم و فعال سمیناری شد که فرهاد خسرو خاور، محسن متقی و من در مدرسه عالی مطالعات پاریس درباره جامعه معاصر ایران داریم. روزی حوالی ماه آوریل 2008 بعد از پایان سمینار گفت که عازم ایران است. به او گفتم برای این مرحله پژوهش نیازی به سفر به ایران وجود ندارد. پاسخ داد که دوست دارد مسایل ایران و جامعه را بهتر بشناسد و از نزدیک واقعیت ها را مشاهده کند. با اشتیاق فراوان از سفرش میگفت. آن روزها در ایران بحث "اعترافات" شماری از دانشگاهی ایرانی مقیم خارج مطرح بود و منهم از اینکه مشکلی برایش پیش آید کمی واهمه داشتم. بویژه آنکه به نظرم میرسید نگاه او به ایران بسیار خوشبینانه است و باور چندانی به واقعی بودن مشکلات سیاسی کشور ندارد. به من پاسخ داد که تلاش میکند محتاط باشد و فکر هم نمیکند برای پژوهشگر جوانی مانند او مشکلی پیش آید. </B></P> <P dir=rtl align=justify><B>سفر نخست او به ایران دو ماهی طول کشید. در بازگشت شور و اشتیاق بیشتری برای کار پژوهشی اش داشت. در طول سفر موفق شده بود با یکی دو تن از مسولین وزارت آموزش و پرورش دیدار کند و شاهد زندگی روزمره جوانان هم باشد. از سفرش بسیار راضی بود و برایم با هیجان گفت که ممکن است برایش کاری هم در دانشگاه صنعتی اصفهان پیدا شود. </B></P> <P dir=rtl align=justify><B>کلوتیلد همه تابستان را بروی پژوهش خود کار کرد و اواخر سپتامبر 2008 توانست با موفقیت از رساله خود دفاع کند. پس از جلسه دفاع از او درباره برنامه های آینده اش پرسیدم. پاسخ داد اگر نتواند به ایران برود در کشور اروپایی دیگری به تحصیل ادامه خواهد داد. چند صباحی به ایران رفتن  و زندگی کردن این تجربه برایش تا آن اندازه مهم بود که به خاطر آن حاضر بود ادامه تحصیل را به تعویق افکند.</B><B> </B><B> 4 ماه بعد از او ایمیلی دریافت کردم که در آن نوشته بود :« با شادی فراوان به اطلاع شما میرسانم که من بار دیگر به ایران آمده ام و بزودی کارم را در اصفهان آغاز خواهم کرد.». </B></P> <P dir=rtl align=justify><B>زمانی که خبر دستگیری او را شنیدم به خودم گفتم برای کسانی که در تدارک نشان دادن "وابستگی" حرکت اعتراضی به کشورهای خارجی هستند کلوتیلد میتواند "طعمه" خوبی باشد. جوانی که چنین رابطه عاطفی با جامعه و فرهنگ ایران دارد بآسانی "مدارک" دندانگیری هم از خود بجا میگذارد تا پرونده سازان حرفه ای بتوانند او را بدام بیندازند. چرا که در ذهنیت این آدم ها خارجی بودن، سفر به ایران، کار پژوهشی درباره ایران، فرستادن ایمیل، ارتباط با رسانه های خارج از کشور، عکس گرفتن و حتی کنجکاوی عادی درباره جامعه ایران همه و همه میتوانند مدارک "مهم" جاسوسی باشند. در فرهنگ قضایی و امنیتی ایران واژه "جاسوسی" تفسیر و معنایی پیدا کرده که در هیچ دیکسیونری در دنیا نمیتوان انرا یافت. </B></P> <P dir=rtl align=justify><B>متن کیفر خواست "دادگاه" و حرف های کلوتیلد نشان میدهد که حتی به اندازه متداول گذشته هم صحنه آرایی نشده است. فرستادن عکس هایی که فراوان بروی اینترنت میتوان یافت و بیان مشاهدات روزمره در ایمیل به دوستان و فرستادن رونوشت آن به سفارت همه "مدارکی" است که "دادگاه" توانسته است علیه او و دیگران جمع کند تا به باور خودش دخالت کشورهای خارجی در حوادث ایران را ثابت کند. این مدارک همان اندازه اعتبار دارند که اتهامات مربوط به "براندازی نرم" و "انقلاب مخملی" علیه چهره های شناخته شده سیاسی زندانی و دیگر بازداشت شدگان دیگری که در نمایش قضایی سیاسی حضور داشتند.  </B></P> <P dir=rtl align=justify><B>صحنه حضور "متهمان" در "دادگاه" هم بگونه ای تکان دهنده یادآور محاکمات جمعی دوران استالین و یا دادگاه های نظامی زمان شاه اند. کیفر خواستی سراپا سیاسی و بی پایه از منظر حقوقی و "متهمینی" که با همه حرکات، نگاه ها و حرف های خود از ظلم و بی عدالتی که بر آنها رفته خبر میدهند. حضور کلوتیلد، نازک افشار و دیگرانی که به عنوان "دلیل دخالت" بیگانگان در جمع "متهمین" داخلی به نوعی صحنه آرایی شبیه است. گویا قرار است به هر بهایی حتی دلایل مضحک به افکار عمومی ایران ثابت کرد که سر نخ اعتراضات مردمی در خارج از کشور است. اما چیزی را که صحنه پردازان شاید درک نمیکنند این است که مشکل کسانی که قرار است "قانع" شوند نبودن "مدرک" نیست. در جامعه دوپاره شده ایران مشکل اصلی با بخش بزرگی از افکار عمومی اعتماد و مشروعیت سیاسی و اخلاقی است. در میان بخش بزرگی از افکار عمومی دیگر باوری به رسانه های دولتی و گفتمان رسمی وجود ندارد و چیزی در ذهن مردم تغییر کرده است. این تبلیغات شاید فقط بتواند در میان طرفداران وضع موجود مخاطبی بیاید. اما همزمان حضور چند شهروند خارجی و انعکاس بین المللی آن سبب شده همه دنیا با واقعیت های دستگاه قضایی ایران و شیوه برخورد با مخالفان داخلی هم آشنا شوند.</B></P> <P dir=rtl align=justify><B>قربانیان اصلی این نمایش چون گذشته انسان هایی هستند که ناخواسته به این بازی شوم آورده شدند.  همه میدانند که کلوتیلد و دیگر "متهمان" دیر یا زود بی سر و صدا آزاد خواهند شد. همان گونه که درباره "جاسوس ها" و "براندازان" "نرم" و "مخملی" سال های گذشته هم اینگونه رفتار شد و آنها گاه حتی چند هفته هم در زندان نماندند. چرا که خود "دادگاه" هم میداند این ها همگی بیگناهند و تنها هدف این نمایش تکان دهنده و تراژدی انسانی بهره برداری تبلیغاتی و سیاسی لحظه ای است. </B></P> <P align=justify> <P align=justify> </P> <P> </P> <P> </P> <P> </P> <P></P> Fri, 14 Aug 2009 10:07:06 GMT http://commenting.blogfa.com/?blogid=shaaboo&postid=147 shaaboo http://shaaboo.blogfa.com/post-147.aspx http://shaaboo.blogfa.com/post-146.aspx  </P> <P dir=rtl><B>هفته پیش برای اولین بار به توکیو رفتم شهری بزرگ  که گویا با حومه چیزی حدود 35 میلیون نفر را در خود جا میدهد. در گوشه ای از این شهر بسیار مدرن به چند خانه کوچک و محقر برخوردم که با فضای عمومی شهر در تضاد کامل هستند. همکار ژاپنی من توضیح میدهد که این خانه ها نماینده بازسازی ژاپن پس از جنگ دوم جهانی هستند. یعنی اولین نشانه های سر برآوردن از خاکستر و خرابی های سراسری و گسترده جنگ. شب هنگام بر بام آسمان خراش معروف "روپونگی هیلز" که به خاطر سبکش شهرت جهانی دارد به شهر توکیو خیره میشوم و به پیشرفت های حیرت آور کشوری فکر میکنم که دومین اقتصاد دنیاست بدون داشتن منابع زیر زمینی و ثروت های طبیعی عظیم با درآمد سرانه متوسط سالانه 5 برابر ایران. تا چشم کار میکند ساختمان های بلند نورانی است در سرزمین زلزله خیزی که در کنار ویرانی کامل جنگ دوم از نامهربانی های طبیعت هم بی نصیب نیست. همکارم با غرور میگوید ما از هیچ و از خرابه های جنگ دوباره این کشور را ساختیم. یاد آبادان و خوزستان خودمان میافتم و دردهای و داستان های بی پایان بازسازی و بعد هم ادعای مدیریت جهان و شعارهای تمام نشدنی. گویا حد و حسابی هم برای طنز تلخ نزد برخی صاحبان قدرت وجود ندارد.</B></P> <P dir=rtl><B>با همکار خوب و فرهیخته ایرانی ام در دانشگاه گاهی درباره ژاپن، فرانسه حرف میزنیم و مقایسه با ایران. چه عاملی سبب این همه تفاوت میشود. بویژه آنکه در ذهنیت ایرانی همیشه الگوی ژاپن حضور داشته است. شاه آرزو داشت ایران "ژاپن خاور میانه" شود و بسیاری از رهبران پس از انقلاب آرزو داشتند و دارند که ایران "ژاپن کشورهای اسلامی" شود. دست بر قضا بسیاری از حوادث نمادین قرن 19 دو کشور هم با یکدیگر شباهت زمانی یا موضوعی دارند. آیا این تفاوت بزرگ سرنوشت بیشتر فرهنگی است یا سیاسی ؟ آیا نوع رابطه با معنویت و دین میتواند یکی از عوامل مهم این سرنوشت بسیار متفاوت باشد؟  </B></P> <P dir=rtl><B>همکارم میگوید زمانی که برای دیدن هیروشیما رفته بود با مشاهده لوح یادبود قربانیان بمب اتمی امریکا از دوستی ژاپنی پرسیده بود چرا در این نوشته سخنی از کسی که عامل این جنایت و ویرانی است به میان نمیاید. همکار ژاپنی اش پاسخ داده بود که امریکا تنها مقصر این حادثه نبوده است. ژاپن و دیگران هم در بوجود آوردن شرایط جنگی نقش داشته اند. وانگهی این بنا نماد صلح و دوستی است و نه مکان بازگشت به گذشته و یادآوری کینه ها و دشمنی ها. رابطه ژاپن با "دشمنان" دیروزی جنگ دوم نشانه این بلوغ و دور اندیشی است و نتیجه آنرا امروز میتوان دید. ژاپن پر قدرت و رقیب بزرگ اقتصادی غرب به جای ژاپن فرضی که میتوانست هر سال هزاران بار "دشمنان" خود را لعنت کند و دشنام دهد و مرگ بر این و آن بگوید. این یک انتخاب بزرگ است و برای عملی کردن انهم به انسان های بزرگ و شجاعی نیاز است که فقط امروز و فردا را نبینند.   </B></P> <P dir=rtl><B>با هم موافقیم که این فلسفه سیاسی مهمی است که رو به آینده دارد و فقط در رابطه با نیروی خارجی نیست. این نگاه و این بینش میتواند در همه زمینه های زندگی جامعه و سیاست آن وجود داشته باشد. شاید ما این را هم کم داریم در کنار چیزهای فراوان دیگر. داستان رابطه کشور ما با امریکا یک نمونه است ولی رابطه نیروهای سیاسی ایران با یکدیگر هم میتواند در همین چهارچوب نگاه شود. سیاستی که همه مشکلات را در اردوی رقیب داخلی و "دشمن خارجی" میبیند و توانایی نگریستن به خود در آینه و گوش کردن را ندارد و یاد نگرفته است پرسش کند و مورد پرسش قرار گیرد.      </B></P> Thu, 23 Jul 2009 11:31:13 GMT http://commenting.blogfa.com/?blogid=shaaboo&postid=146 shaaboo http://shaaboo.blogfa.com/post-146.aspx http://shaaboo.blogfa.com/post-145.aspx  </P> <P dir=rtl align=justify><B>از دور و با تاسف بسیار وقایع ایران را دنبال میکنم. گاه خواندن مصاحبه مسئولین به شکنجه روحی میماند. آنها با خونسردی مثال زدنی با شعور آدم ها بازی میکنند. شماری از واقعیت های ساده و بسیار گویایی که بر ملا شده اند هیچ پرسشی در آنها برنمی انگیزد. گویا دارید با روبات ها حرف میزنید و هیچ رابطه ارگانیکی میان شعور و زبان وجود ندارد. تکلیف تعرفه های تا نشده که در تصاویر هم دیده میشوند و یا گویا از تلویزیون هم پخش شده معلوم نیست. شباهت دستخت رای دهندگان که در برخی صندوق ها تا 70 درصد آرا را در بر میگیرد، وجود بیش از 200 حوزه ای که در انها شمار رای دهندگان بیش از 95 درصد جمعیت بالای 18 سال است،  </B><B>وجود صندوق هایی با صد در صد آرا برای احمدی نژاد ویا وجود صندوق هایی با تعداد آرای گرد شده (500، 600، 1000)، تعداد بسیار کم آرای باطله و بالا بودن آرای احمدی نژاد در بخش عمده صندوق های سیار. هر یک از موارد فوق میتوانستند در کشورهای دیگر به باطل شدن انتخابات منجر شوند در کشور ما «طبیعی» قلمداد شدند و این انتخابات سالم ترین هم نام گرفت و ادعا شد که رقبای انتحاباتی شکایت قابل بررسی ارائه نکرده اند. در حالیکه همزمان نه تنها 3 نامزد معترض که میلیون ها نفر در کوچه و خیابان درباره تقلب و مصداق های آن فریاد زده بودند. شورای نگهبان هم مدعی است 10 درصد همین آرای مخدوش را خوانده و به این نتیجه از قبل پیش بینی شده رسیده که تقلبی در کار نبوده است. این هم شکل مضحک داوری کسانی که در ماه های پیش بروشنی به نفع یکی از کاندیدها موضع گرفته بودند. این ها را باید در شمار معجزات آماری گذاشت. بیهوده هم نیست که برخی از مسئولین این روزها از «معجزه» در انتخابات حرف میزنند. راستی هم این همه استعداد برای ندیدن و نشنیدن جای حیرت دارد. یاد داستان معروف لباس امپراطور میافتم. این شکاف عظیم میان باور عمومی و گفتمان رسمی شرایطی بی نظیر در جامعه ما ایجاد کرده است. جامعه ما چه از نظر فرهنگی و چه از نظر رابطه مردم با نهاد سیاسی دو پاره شده است و این شکاف سیاسی و جامعه شناسانه را نمیتوان با زور و سرکوب و خبرهای دروغ و تهدید از میان برداشت و یا پنهان کرد. میان این دو بخش جامعه نوعی ناشنوایی متقابل بوجود آمده و کسی به دیگری گوش نمیکند. یعنی حرف ها شنیده میشوند ولی باوری به انها وجود ندارد. </B></P> <P align=justify><B>صحبت از «انقلاب مخملی» یا «براندازی نرم» درباره نامزدهای اصلاح طلب هم از آن حرفاست. انقلاب مخملی در کشورهای استبدادی اتفاق افتاده است و آیا کسانی که آنرا به عنوان حربه ای برای سرکوب معترضین بکار میبرند همزمان ماهیت استبدادی قدرت سیاسی در ایران را هم بیان نمیکنند؟ دست بر قضا شاید هم این «معجزات آماری» بیشتر بخاطر جلوگیری از «براندازی نرم» (یعنی همان پیروزی مخالفان) بوجود آمده است. بالاخره این هم شاید با زبان بی زبانی نوعی اعتراف باشد در این سرگشتگی عمومی از اتفاقی که افتاده است.  </B></P> <P align=justify> </P> <P> </P> Tue, 07 Jul 2009 12:24:20 GMT http://commenting.blogfa.com/?blogid=shaaboo&postid=145 shaaboo http://shaaboo.blogfa.com/post-145.aspx http://shaaboo.blogfa.com/post-144.aspx سفر ژاپن ادامه دارد با خبرهای بد از ایران و داستان عجیب این انتخابات و نتایج حیرت آور آن. روزهای پیش از انتخابات به خودم میگفتم چگونه کسانی که این گونه شاخص های اقتصادی را دست کاری میکنند و واقعیت های ایران و جهان را وارونه جلوه میدهند میتوانند برگزار کننده انتخابات کم و بیش سالمی باشند. ولی مگر چاره ای هم جز خوشبینی وجود دارد، ما در نظامی زندگی میکنیم که به نام ارزش ها دینی و اخلاقی در حقیقت همه ارزش های ساده اخلاقی را هم براحتی زیر پا میگذارند. در دوره تبلیغات انتخاباتی از دولت نهم به نام امپراطوری دروغ یاد شد و چه عنوان بجایی. این تقلب تاریخی فقط از عهده یک امپراطوری دروغ برمیاید. گوبلز وزیر معروف هیتلر میگفت دروغ هر چه بزرگتر باشد باور کردنش هم آسانتر است، اولین مصاحبه رییس جمهور مصداق خوب این امپراطوری بود. او با همان لحن همیشگی در حالیکه مامورانش در حال دستگیری فعالین سیاسی و یا کتک زدن دانشجویان بودند بدون دغدغه وجدان به خبرنگاران خارجی گفت که آزادی در ایران فراتر از مطلق و بی نظیر است. ایشان یا نمیداند آزادی چیست، یا نمیداند در دنیا چه میگذرد و یا از اوضاع ایران خبر ندارد و شاید هم هر سه با هم. فاجعه ایران این است. به نظر میرسد برخی از شخصیت های سیاسی حکومتی دارند کم کم به ابعاد فاجعه پی میبرند ولی هنوز هم داستان مصلحت کل نظام آنها را دیدن همه ابعاد فاجعه باز میدارد و یا وادار به سکوت میکند. </p><p> اریک رولو کارشناس سیاسی فرانسوی که ایران را بسیار خوب میشناسد میگوید ایران کشور فرصت های از دست رفته است از زمان مشروطیت به این سو. این سرنوشت تلخ کشوری است که هر بار مردم و جوانانش برای پیشبرد تاریخ به میدان امدند با رهبران و حاکمانی سر و کار داشتند که به این زمانه تعلق نداشتند و نمیتوانستند صدای آنها را بشنوند. دوشنبه یک روز تاریخی بود. از آن روزهایی که انسان بخاطر مردم و کشورش احساس غرور میکند. امروز جوانها و مردم در خیابانها چیزی را از حاکمان میخواهند که در بسیاری از مناطق دیگر جهان در شمار اصول بدیهی زندگی اجتماعی و سیاسی است. کسانی که امروز این صدا را نمیشوند بناچار روزی با سیلی تاریخ به آن تن در خواهند داد. ولی بهای سنگین این شکاف بزرگ فرهنگی، این ناشنوایی تاریخی را کشور ما، جوانها و بقیه مردم میپردازند. امروز جمعیت میلیونی در خیابان است. نیروی زنده جامعه ایران با شعور مدنی و شجاعت مثال زدنی. من مانند بسیاری اخبار را لحظه به لحظه دنبال میکنم فیلم ها را میبینم و وب لاگ های ایران را میخوانم چه دنیایی، چه حرفهایی ، چه شور و حالی. و از فاجعه ای میترسم که ممکن است برایمان تدارک دیده باشند. خوشحالم که بسیاری با وجود مردم را از خشونت بر حذر میدارند. خشونت برگ برنده و تنها برگ برنده اقتدار گرایان است. آنها فقط در گسترش خشونت است که میتوانند این جنبش مدنی را خاموش کنند. تفاوت دمکراسی و حقوق بشر هم در این نکته مهم و اساسی است. بین کسانی که از انتخاباتی آزاد و سالم دفاع میکنند و هواداران کور ایدئولوژی زده این تفاوت فرهنگی باید وجود داشته باشد تا روزی کشور ما از این دور باطل خشونت و استبداد خارج شود</p><p> ---</p><p> این روزها تنها سرگرمی من در تنهایی ژاپنی در جایی که با آن قرابت فرهنگی کمی دارم رفتن به معابد این دیار شرقی است و تجربه سکوت درونی و سفر به خویشتنی که گاه دست یافتن به آن در زندگی پاریسی بسیار دشوار میشود. سرشار از توهم یک انتخابات خوب آخر هفته رفته بودم به کیوتو شهر اسطوره ای معابد. ده ها معبد شگفت انگیز شهر میتواند روزها و روزها شما را بخود مشغول کنند. همکار ژاپنی که اصفهان را دیده به شوخی میگوید کیوتو نصف جهان ژاپنی هاست. یکشنبه شب در سکوت معبد معروف تو جی هر چه کردم کمی از دنیای روزانه خودم فاصله بگیرم موفق نمیشدم صدای خیابانهای تهران و کوی دانشگاه، صدای تیراندازی و فریاد ها انگار تا درون این معبد هم مرا رها نمیکردم. ا </p> Wed, 17 Jun 2009 13:31:31 GMT http://commenting.blogfa.com/?blogid=shaaboo&postid=144 shaaboo http://shaaboo.blogfa.com/post-144.aspx http://shaaboo.blogfa.com/post-143.aspx <br /></p><p><br /><br />اولین روزهای سغر طولانی به ژاپن. زندگی ژاپنی شروع شده و من حس میکنم پرتاب شده ام به گوشه دیگر دنیا. نشانه ها رنگ ها  صداها اشکال و حجم ها همگی بسیار متفاوت هستند. تفاوت ساعت آزار دهنده است و شب و روز عوض شده اند. همکاران ژاپنی بسیار مهربان و در حد گاه آزار دهنده تعارفی هستند. برای من تجربه دانشگاهی جدید و جالبی شروع شده است قصد دارم وب لاگی هم به زبان فرانسه بنویسم چون بسیاری اذ همکاران از پاریس درباره این تجربه میپرسند.<br />تا حالا با ۴ ایرانی آشنا شده ام ولی هنوز به یک فرانسوی برخورد نکرده ام. اولین ایرانی را روز اول دیدم فروشگاهی دارد کنار دانشگاه و محصولات ایرانی عرضه میکند. داشتم از  پیاده رو به خوابگاه میرفتم که چشمم به نوشته فارسی گفتار نیک کردار نیک پندار نیک افتاد. علی آقا بیش از ۲۰ سال است که به ژاپن آمده است. با مهربانی پذیرای من میشود و برایم کمی از داستان مهاجرتش میگوید. همکارانم استاد ایرانی  را به من معرفی میکنند که ژاپن شناس است و متخصص مسایل آموزشی.  با هم کلی درباره مسایل پژوهشی  حرف میزنیم. با دانشجوی دختر ایرانی برخورد میکنم در خوابگاه که از دانشگاه تهران آده و زبان شناسی میخواند بسیار مهربان است و با حوصله به پرسش های بی پایان من درباره زندگی در ژاپن پاسخ میدهد. <br />+++<br />اذ پیش اذ سفر همه جا صحبت اذ انتخابات ایران است. میان روشنفکران و فعالین سیاسی حسابی بحث است درباره شرکت یا عدم شرکت و یا رای دادن به کروبی یا موسوی. شب پیش از  سفر شام آخر را محسن دعوت کرده بود و چند تن از دوستان قدیمی هم بودند و اختلاف نظرها اساسی. به نظرم میرسد تحریمی ها اینبار کمتر باشند بخاطر شرایط خاص این دوره. این روزها فیلمهای ۴ نامزد و مناظره ها را  نگاه کردم کاش ایران همیشه انتخابات بود به همکاران ژاپنی نشان میدهم باورشان نمیشود این فضای ایران است. در ایران هم این جدایی میان روشنفکران و هنرمندان به چشم میخورد. بیشتر فعالین سیاسی و مدنی به سراغ کروبی رفته ااند و هنرمندان و دانشگاهی ها به طرف موسوی. ولی در مجموع فضای عجیبی است و گویی چیزی در ایران عوض شده ولی من حسابی نگران تقلب و درگیری هستم. امیدوارم  جوانها این بار نومید نشوند و این حرکت ادامه پیدا کند.<br />در ضمن کامپیوتری که اینجا دارم میانه اش با زبان فارسی خوب نیست و من با دشواری مینویسم</p><p><br /></p><p><br /></p> Wed, 10 Jun 2009 13:16:17 GMT http://commenting.blogfa.com/?blogid=shaaboo&postid=143 shaaboo http://shaaboo.blogfa.com/post-143.aspx http://shaaboo.blogfa.com/post-142.aspx <link rel="File-List" href="file:///C:\DOCUME~1\SPAIVA~1\LOCALS~1\Temp\msohtml1\01\clip_filelist.xml" /><!--[if gte mso 9]><xml> <w:WordDocument> <w:View>Normal</w:View> <w:Zoom>0</w:Zoom> <w:HyphenationZone>21</w:HyphenationZone> <w:PunctuationKerning/> <w:ValidateAgainstSchemas/> <w:SaveIfXMLInvalid>false</w:SaveIfXMLInvalid> <w:IgnoreMixedContent>false</w:IgnoreMixedContent> <w:AlwaysShowPlaceholderText>false</w:AlwaysShowPlaceholderText> <w:Compatibility> <w:BreakWrappedTables/> <w:SnapToGridInCell/> <w:WrapTextWithPunct/> <w:UseAsianBreakRules/> <w:DontGrowAutofit/> <w:UseFELayout/> </w:Compatibility> <w:BrowserLevel>MicrosoftInternetExplorer4</w:BrowserLevel> </w:WordDocument> </xml><![endif]--><!--[if gte mso 9]><xml> <w:LatentStyles DefLockedState="false" LatentStyleCount="156"> </w:LatentStyles> </xml><![endif]--><style>/*<![CDATA[*/ <!-- /* Font Definitions */ @font-face {font-family:"MS Mincho"; panose-1:2 2 6 9 4 2 5 8 3 4; mso-font-alt:"ＭＳ 明朝"; mso-font-charset:128; mso-generic-font-family:modern; mso-font-pitch:fixed; mso-font-signature:-1610612033 1757936891 16 0 131231 0;} @font-face {font-family:"\@MS Mincho"; panose-1:2 2 6 9 4 2 5 8 3 4; mso-font-charset:128; mso-generic-font-family:modern; mso-font-pitch:fixed; mso-font-signature:-1610612033 1757936891 16 0 131231 0;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-parent:""; margin:0cm; margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-language:FR;} @page Section1 {size:612.0pt 792.0pt; margin:70.85pt 70.85pt 70.85pt 70.85pt; mso-header-margin:36.0pt; mso-footer-margin:36.0pt; mso-paper-source:0;} div.Section1 {page:Section1;} --> /*]]>*/</style><!--[if gte mso 10]> <style> /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Tableau Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-ansi-language:#0400; mso-fareast-language:#0400; mso-bidi-language:#0400;} </style> <![endif]--> <p dir="rtl" style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="AR-SA">کنفرانس بین المللی سه روزه درباره شیعه در پاریس توسط مرکز بین المللی مطالعات استراتژیک و چندین موسسه آموزشی برگزار شد. مجتهد شبستری، سروش، فرهاد خسرو خاور،آزاده کیان و خود من درباره ایران حرف زدیم. سروش درباره اغراق نقش امام حسین و نیز سنی ستیزی برخی شیعیان صحبت کرد، سخنرانی مجتهد شبستری پیرامون تفاوت میان قرائت تاریخی و سنتی متون مذهبی بود، فرهاد خسرو خاور از اشکال دینداری جوانان شیعه و آزاده کیان درباره جایگاه زن سخن گفتند. منهم نگاه کتاب های درسی به دنیا بخصوص به غرب را مورد بررسی قرار دادم. در کنار ایرانی ها تعدادی از پژوهشگران و صاحبنظران دینی کشورهای شیعه نشین منطقه مانند لبنان، عراق، بحرین، عربستان هم شرکت داشتند. </span></p> <p dir="rtl" style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="AR-SA">+++</span></p> <p dir="rtl" style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="AR-SA">دیداری داشتم با ژاک آردوانو از پژوهشگران علوم اجتماعی پرآوازه فرانسوی. همدیگر را هفته گذشته در جریان کنفرانسی دیده بودیم از آنجا که سال ها پیش برای کار پژوهشی به ژاپن رفته بود پیشنهاد کرد همدیگر را ببینیم تا برایم از تجربه اش صحبت کند. با محبت فراوان آدرس دوستانش را برای تماس داد و گفت خبر سفر مرا به آنها خواهد داد. با هم برای نهار به رستوران مراکشی کنار خانه اش رفتیم. صحبت های ما به وضعیت دانشگاه و موضوع پژوهشی من کشید. با دشواری حرف میزد و در میانه بحث رشته سخن را از دست میداد. گاه سکوت چند دقیقه ای میان ما برقرار میشد تا بتواند با تمرکز حرف هایش را دنبال کند. من سعی کردم سر و ته بحث را بهم بیاورم تا در برابر وضعیت مشکلی قرار نگیرد. با صدایی بریده بریده و چشمانی غمگین بهم گفت که با 82 سال سن حس میکند زندگی بسیار محدود شده ای دارد. </span></p> <p dir="rtl" style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="AR-SA">- میدانی بتدریج همه لذت های اصلی زندگی من از دست میروند : قدرت کلام و بیان، سفر، نوشتن، شراب، غذاهای خوب، جنس مخالف و سیگار. یک سال است سیگار را کنار گذاشته ام ولی حالا پیشمانم از ترک این لذت. اینکه مرگ 6 ماه دیگر به سراغم بیاید، سه سال دیگر و یا حتی همین فردا برایم فرقی نمیکند. این گونه زنده ماندن برایم دیگر معنایی ندارد. </span></p> <p dir="rtl" style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="AR-SA">برای حالش نگران میشوم. تا دم در خانه بدرقه اش میکنم. در راه بازگشت یادم میافتند که ژرژ هم همین حرف ها را میزد در هفته های پایانی.</span></p> <p dir="rtl" style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="AR-SA">+++</span></p> <p dir="rtl" style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="AR-SA">چندین همکار ایرانی برای شرکت در کنفرانس درباره دانشگاه به پاریس آمده بودند. از میان آنها ناصر فکوهی و مرتضی منادی را دیدم و کمی با هم حرف زدیم درباره اوضاع ایران. نظرات بسیار متفاوت است. اما از میان حرف ها میشود فهمید اوضاع زیاد مساعد نیست.</span></p> <p dir="rtl" style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="AR-SA">+++</span></p> <p dir="rtl" style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="AR-SA">دیدار طولانی داشتن با دانشجویی که از ایران آمده است و در پی ادامه تحصیل در فرانسه است. پروژه پژوهشی او درباره سیاست و اخلاق (اتیک) است. با وجود اینکه همدیگر را زیاد نمیشناسیم 2 ساعتی با هم بحث میکنیم. بر این باور است که غرب در نوعی بن بست اخلاقی اسیر است و دلیل آنهم جدا کردن دین از سیاست است. از او میپرسم بر پایه کدام شناخت و داده از بن بست غرب سخن میگوید. از فساد و بروز پدیده های "منفی" و ناهنجاری های اجتماعی اروپا و امریکا مثال میزند. برایش همجنس گرایی و یا امکان قانونی همزیستی همجنسگرایان نمونه این زوال اخلاقی است و ناتوانی سیاست در حل و فصل این پدیده های "منفی". از نظر فلسفی حرف هایش را به افلاطون و فارابی متصل میکند. از او میپرسم آیا تجربه های سیاسی موفقی را هم میشناسد. میگوید این نظریه بیشتر به صورت اتوپیا مطرح است نوعی پروژه آینده. سعی میکنم با حوصله به حرفهایش گوش کنم و با پرسش هایی به کنه نظراتش پی ببرم. از او میپرسم چرا به جای غرب درباره ایران کار نمیکند. میگوید ایران را میشناسد دلش میخواهد بیشتر از غرب سر دربیاورد. میگویم اگر این منطق درست باشد باید پژوهشگران غربی هم به صرف زندگی در غرب بی نیاز از اندیشیدن و کار بروی اروپا و یا امریکای شمالی باشند. کمی به فکر فرو میرود شاید منتظر برخورد من نبود. سعی میکنم نظرم را برایش بازتر بگویم. </span></p> <p dir="rtl" style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="AR-SA">- ببینید در ایران نظامی بروی کار آمده است که مدعی تلفیق آن چیزی که شما میگوید است در روایت مختلف. همه جناح ها شاید در این طرح ادعا به یکدیگر شبیه باشند که حکومت ایران در صدد تلفیق معنویت دینی با سیاست دنیوی است. هر چند معنایی که به این رابطه داده میشود با یکیگر بسیار متفاوت است. آقای خاتمی هم در نوشته های خود مانند شما به نظریه افلاطون و نقش برتر فلاسفه در سیته آرمانی اشاره میکند و به فارابی. حتی آقای احمدی نژاد هم دست کم در گفتمان به این تلفیق در شکلی مذهبی تر باور دارد. خوب حالا در عمل نتیجه این تلفیق چه شده است. چرا برای مثال ایران از نظر سلامت اقتصادی در رتبه 141 دنیا قرار دارد و کشوری مانند فنلاند و یا نروژ بدون ادعای تلفیق اخلاق معنوی و سیاست در صدر کشورهای جهان از نظر سلامت روابط اقتصادی و نداشتن فساد قرار دارند. آیا موضوع از این داغ تر و معتبرتر برای پژوهش سیاسی میشود پیدا کرد. </span></p> <p dir="rtl" style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="AR-SA">- ولی من بیشتر از دیدگاه تئوریک میخواهم به موضوع بپردازم</span></p> <p dir="rtl" style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="AR-SA">- چه کسی گفته است که ایندو با یکدیگر تناقض دارند. شما میتوانید تئوری فلسفی و سیاسی این حوزه را از دیدگاه تاریخی مرور کنید و سراغ یک تجربه مشخص بروید و نشان دهید چرا و در چه شرایطی این تجربه میتواند درست نتیجه معکوس دهد. حتی میتوانید کاری میدانی انجام دهید و این پرسش را بطور مشخص با دست اندرکاران و یا اندیشمدان مطرح کنید. برای مثال سروش، کدیور، مجتهد شبستری و یا حجاریان از دیدگاه های مختلف بنوعی به پرسش شما پاسخ گفته اند. </span></p> <p dir="rtl" style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="AR-SA">حس میکنم بحث های ما کمی او را مردد کرده است قول میدهد در این باره بیشتر فکر کند. جوان علاقه مند و بسیار با انگیزه ای است ولی باید بتواند خودش را از زیر بار سنگین آموخته های جهت دار سیاسی ایدئولوژیک رها کند. شاید هم حق با خودش باشد و در جستجوی دلایل "بن بست" غرب سر از "بن بست" شرق در آورد. <span> </span></span></p> <p dir="rtl" style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="AR-SA">+++</span></p> <p dir="rtl" style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="AR-SA">کنفرانس درباره وضعیت دشوار بهائیان در ایران که پیشتر به علت اعتصابات دانشگاهی لغو شده بود سرانجام در 15 ماه مه در دانشگاه پاریس 1 برگزار شد. در این کنفرانس عبدالکریم لاهیجی، شهلا شفیق، فواد صابران، مارک کراول و خود من شرکت داشتند و هر یک از زاویه های مختلف به نوع برخورد به بهائیان در ایران پرداختیم. مارک کراول خبرنگار سرشناس فرانسوی بر این باور است که جامعه بهائیان از ترس و وسواس برخورد نادرست بیشتر به سکوت روی میاورند. برخورد <span> </span>شهلا شفیق انفعال و سیاست گریزی بهائیان و عدم مشارکت آنها در جنبش های اجتماعی را مورد انتقاد قرار میدهد. در جریان سخنرانی ها یاد خاطرات حودم میافتم در سمنان و برخورد ما به بچه های بهایی و اکراه از رابطه گرفتن با آنها. آنقدر در گوش ما درباره "نجس" بودن آنها و یا اینکه گویا همه اعضای خانواده با یکیگر رابطه جنسی دارند گفته بودند که تماس با آنها از نظر حسی و ذهنی کار آسانی نبود. بهایی برای ما "غریبه" و "غیر" به معنی واقعی کلمه بود و نپذیرفتن او امتناع از حق زندگی قائل شدن برای غیر خودی. حرف های من درباره آموزش جوانان پیرامون ترویج همین فرهنگ "غیر ستیزی" در جامعه و نظام آموزشی ایران دور میزد. همین که از جوانی تعلق دینی اش پرسش میشود (چیزی که در ایران امری بسیار طبیعی محسوب میشود) کسانی بناچار باید دروغ بگویند و یا خود را از ادامه تحصیل محروم کنند. این نوعی خشنونت جامعه است علیه اقلیت ها و حتی علیه همه جوانها چرا که در دیدگاه دولت دین انتخاب افراد نیست و مورثی به هر فرد منتقل میشود. کسی که در تعریف دینی دولتی قرار نمیگیرد از نظر هنجارهای رسمی بی هویت است...</span></p> <p dir="rtl" style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="AR-SA">در ایران نیز این روزها بحث بهائیان بالا گرفته است اشاره الهه کولایی به بهائیان و برسمیت شناختن آنها به بعنوان شهروند که با اعتراض کیهان روبرو شده است </span></p> <p dir="rtl" style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="AR-SA">مسئله بهائیان در جامعه ایران هم سیاسی است و هم فرهنگی. بعد سیاسی بیشتر به نوع برخورد با اقلیت های مذهبی و نیز جایگاه مذهب دولتی (دین رسمی) برمیگردد که از انقلاب مشروطیت به این سو شکل قانونی هم پیدا کرده است در بعد فرهنگی منظور من نگاه مردم به "غیر خودی" است.<span>  </span>بابی یا بهایی کشی که با تایید مردم هم همراه بوده یکی از صفحات سیاه تاریج ایران است. قتل عام فجیع رهبران بابی در زمان ناصرالدین شاه، زنده بگور کردن (از جمله قره العین زن شاعر بابی)، دو شقه و یا شمع آجین کردن در میدان بهارستان. جمال زاده نویسنده سرشناس ایرانی در جایی علت مهاجرت زود هنگام خود از ایران را از جمله دیدن صحنه ای میداند در یکی از میدان های جنوب تهران در بامدادی که در آن فرد بهایی را به آتش کشیده بودند و مردم به هر سو میدویدند تا نفت بخرند و برای "ثواب" بروی بهایی در حال سوخته شدن بریزند.</span></p> <p dir="rtl" style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="AR-SA">+++</span></p> <p dir="rtl" style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="AR-SA">در حاشیه کنفرانس سوربن بحث درباره انتخابات ایران حسابی داغ است. من از دوستانی که بحث تحریم انتخابات به دلیل آزاد نبودن را مطرح میکردند پرسش کردم که آیا در 4 سال گذشته فکر و فرهنگ دمکراسی در ایران پیشتر رفته و ما جامعه ای "دمکراتیک" تر داریم از نظر درک افکار عمومی یا خیر. یعنی کسانی که میگفتند باید نمایندگان "واقعی" حکومت بیایند تا مردم به چهره واقعی جمهوری اسلامی آشنا شوند امروز چه کارنامه ای از این 4 سال ارائه میکنند. <span> </span></span></p> <p><br /></p><p><br /></p> Wed, 20 May 2009 23:09:31 GMT http://commenting.blogfa.com/?blogid=shaaboo&postid=142 shaaboo http://shaaboo.blogfa.com/post-142.aspx